Wiele osób, posiadających w swoich warsztatach stare, nieużywane spawarki wirowe, zastanawia się nad ich wartością. Okazuje się, że te masywne urządzenia, choć często przestarzałe, mogą być prawdziwą skarbnicą cennego surowca miedzi. W tym artykule, jako Oliwier Adamczyk, podzielę się z Wami moją wiedzą i doświadczeniem, aby pomóc ocenić, ile miedzi kryje się w popularnych modelach i czy demontaż spawarki wirowej w celu jej odzysku jest przedsięwzięciem opłacalnym.
Spawarki wirowe to źródło cennej miedzi w modelu EW-23u znajdziesz jej około 40 kg
- Spawarki wirowe, takie jak popularny model EW-23u, zawierają znaczące ilości miedzi, często przekraczające 30-40 kg.
- Miedź znajduje się głównie w uzwojeniach stojana silnika, uzwojeniach wirnika prądnicy oraz w komutatorze.
- Ilość miedzi zależy od mocy i konkretnego modelu urządzenia, ale nawet w mniejszych spawarkach może to być kilkanaście kilogramów.
- Demontaż spawarki w celu odzysku miedzi jest pracochłonny, wymaga narzędzi i może wiązać się z wysiłkiem fizycznym.
- Opłacalność przedsięwzięcia zależy od aktualnych cen złomu miedzi oraz od kosztów i czasu poświęconego na demontaż.
Dlaczego stare spawarki wirowe to prawdziwa kopalnia miedzi?
Z mojego doświadczenia wynika, że spawarki wirowe, w przeciwieństwie do nowszych, inwertorowych konstrukcji, charakteryzują się bardzo masywną budową. Ich sercem jest potężny silnik elektryczny napędzający prądnicę, która generuje prąd spawania. Zarówno silnik, jak i prądnica, do prawidłowego działania wymagają obfitych uzwojeń wykonanych z miedzi. To właśnie te uzwojenia, w połączeniu z innymi miedzianymi komponentami, sprawiają, że stare spawarki wirowe są tak atrakcyjnym źródłem tego cennego metalu. Ich konstrukcja, zaprojektowana z myślą o niezawodności i dużej mocy, nie oszczędzała na ilości użytego surowca, co dziś przekłada się na potencjalny zysk przy sprzedaży na złom.
Budowa spawarki wirowej: Gdzie dokładnie ukryty jest cenny metal?
Aby skutecznie odzyskać miedź ze spawarki wirowej, kluczowe jest zrozumienie, gdzie dokładnie ten metal się znajduje. Oto główne komponenty, które zawierają miedź:
- Uzwojenia stojana silnika: To grube druty miedziane nawinięte wokół rdzenia stojana, stanowiące kluczowy element silnika elektrycznego. Odpowiadają za wytworzenie pola magnetycznego, które wprawia wirnik w ruch. Ich waga potrafi być naprawdę znacząca.
- Uzwojenia wirnika prądnicy: Podobnie jak w silniku, wirnik prądnicy jest nawinięty grubym drutem lub taśmą miedzianą. To właśnie te uzwojenia, obracając się w polu magnetycznym, generują prąd spawania. Są one często najbardziej masywnym źródłem miedzi w całej konstrukcji.
- Komutator: Ten element, niezbędny do prawidłowego działania prądnicy prądu stałego, zbudowany jest z miedzianych "klepek" lub segmentów, oddzielonych izolacją. Komutator odpowiada za przełączanie prądu i jest kolejnym, często niedocenianym, źródłem miedzi, ważącym nawet kilka kilogramów.
- Szczotkotrzymacze i przewody: Mniejsze ilości miedzi znajdziemy także w elementach takich jak szczotkotrzymacze (często mają miedziane wkładki), a także w wewnętrznym okablowaniu i przewodach zasilających, które również są wykonane z miedzi.
Czy każda spawarka wirowa jest tak samo wartościowa? Od czego zależy ilość miedzi?
Niestety, nie każda spawarka wirowa to gwarancja tej samej ilości miedzi. Z mojego doświadczenia wynika, że zawartość tego metalu jest silnie uzależniona od konkretnego modelu, jego mocy, a także producenta. Większe i mocniejsze spawarki, przeznaczone do cięższych prac, z natury rzeczy będą zawierały więcej miedzi w swoich uzwojeniach. Mniejsze, mniej wydajne modele, choć nadal cenne, mogą dostarczyć znacznie mniej surowca. Ważny jest również rok produkcji starsze konstrukcje często były bardziej "hojne" w użyciu miedzi niż te nieco nowsze, gdzie producenci zaczęli szukać oszczędności. Dlatego zawsze rekomenduję, aby przed demontażem spróbować zidentyfikować model i poszukać informacji na jego temat.
Konkretne liczby: Ile miedzi znajdziesz w popularnych spawarkach wirowych?
Przejdźmy do sedna, czyli do konkretów. Skoro wiemy już, dlaczego spawarki wirowe są cennym źródłem miedzi, pora przyjrzeć się, ile tego metalu możemy realnie odzyskać z najpopularniejszych modeli. Te liczby, choć szacunkowe, pochodzą z moich własnych obserwacji i doświadczeń wielu użytkowników.
Model EW-23u: Analiza rekordzisty pod względem zawartości miedzi
Spawarka wirowa EW-23u to prawdziwy klasyk i często przywoływany "rekordzista" pod względem zawartości miedzi. Z moich szacunków i danych zebranych od innych hobbystów wynika, że w tym modelu można znaleźć łącznie około 40 kg czystej miedzi. To naprawdę imponująca ilość! Aby dać Wam pełniejszy obraz, poniżej przedstawiam szczegółowy rozkład miedzi w poszczególnych częściach:
- W stojanie silnika: około 14 kg miedzi.
- W uzwojeniu wirnika prądnicy: około 18 kg miedzi.
- W komutatorze: od 7 do 8 kg miedzi.
Jak widać, największą część stanowią uzwojenia wirnika prądnicy, co czyni ten element szczególnie wartościowym.
Inne popularne modele (np. Bester): Czego można się spodziewać?
Oprócz EW-23u, na rynku polskim popularne były również spawarki takich producentów jak Bester, na przykład modele STA250 czy EWP-A 315. W ich przypadku dokładne dane są trudniejsze do znalezienia, ale na podstawie doświadczeń użytkowników forów internetowych mogę powiedzieć, że również zawierają one znaczące ilości miedzi. Zazwyczaj jest to zakres od kilkunastu do ponad 40 kg, w zależności od konkretnej mocy i gabarytów urządzenia. Zawsze warto sprawdzić tabliczkę znamionową i poszukać informacji o danym modelu, aby mieć choćby orientacyjne pojęcie o potencjalnej zawartości miedzi.
Odzysk miedzi krok po kroku: Bezpieczny demontaż spawarki wirowej
Skoro już wiemy, ile miedzi możemy znaleźć, przejdźmy do tego, jak ją bezpiecznie odzyskać. Demontaż spawarki wirowej to proces, który wymaga cierpliwości, siły i odpowiednich narzędzi. Pamiętajcie, że bezpieczeństwo jest najważniejsze!
Niezbędne narzędzia: Co przygotować przed rozpoczęciem pracy?
Przed przystąpieniem do demontażu spawarki, upewnijcie się, że macie pod ręką odpowiednie narzędzia. Z mojego doświadczenia wynika, że niezbędne będą:
- Klucze płaskie i nasadowe (różne rozmiary, często duże, np. 17, 19, 22 mm).
- Śrubokręty (płaskie i krzyżakowe, również w większych rozmiarach).
- Młotek i przecinak (do rozbijania spawów lub blokad).
- Szczypce i kombinerki.
- Narzędzia do cięcia metalu (np. szlifierka kątowa z tarczami do cięcia i szlifowania, piła szablasta lub brzeszczot do metalu przydatne do rozcinania rdzeni).
- Podstawowe środki ochrony osobistej: rękawice robocze (grube, odporne na przecięcia), okulary ochronne, a w przypadku użycia szlifierki maska ochronna na twarz.
- Solidne podłoże robocze i ewentualnie wciągarka lub pomoc drugiej osoby, ze względu na wagę komponentów.
Demontaż obudowy i oddzielenie kluczowych podzespołów
Pierwszym krokiem jest zawsze odłączenie spawarki od zasilania i upewnienie się, że nie ma w niej żadnych pozostałości prądu. Następnie przystępujemy do demontażu ciężkiej, metalowej obudowy. Zazwyczaj wymaga to odkręcenia wielu śrub i wkrętów. Po zdjęciu obudowy naszym oczom ukaże się serce spawarki zespół silnika i prądnicy. To najcięższy element, który często jest mocowany do ramy za pomocą solidnych śrub. Wyjęcie go może wymagać sporego wysiłku fizycznego lub użycia wciągarki, dlatego zawsze zachowajcie ostrożność i, jeśli to możliwe, poproście kogoś o pomoc.
Najtrudniejszy etap: Jak wydobyć miedź z uzwojeń i wirnika?
Po oddzieleniu zespołu silnika i prądnicy, czeka nas najtrudniejsze zadanie: uwolnienie miedzianych uzwojeń ze stalowego rdzenia. Miedź jest zazwyczaj bardzo ciasno nawinięta i zaciśnięta w stalowych pakietach blach. W przypadku stojana silnika i prądnicy, często konieczne jest rozcięcie stalowego rdzenia lub użycie przecinaka i młotka, aby rozdzielić blachy i uwolnić miedziane druty. To proces wymagający siły i precyzji, aby nie uszkodzić samej miedzi.
W przypadku wirnika, miedź jest często zaciśnięta jeszcze mocniej. Czasami jedynym sposobem jest rozcięcie stalowego wału lub użycie specjalistycznych narzędzi do wycięcia uzwojeń. Niektórzy decydują się na wypalanie izolacji jest to metoda skuteczna, ale generuje bardzo toksyczne opary i jest szkodliwa dla środowiska. Osobiście odradzam tę metodę bez odpowiedniej wentylacji i środków ochrony dróg oddechowych. Zdecydowanie preferuję metody mechaniczne, choć są bardziej pracochłonne.
Na co uważać? Potencjalne zagrożenia i częste błędy
Demontaż spawarki wirowej to nie tylko praca fizyczna, ale także szereg potencjalnych zagrożeń, o których, jako Oliwier Adamczyk, muszę Was przestrzec:
- Ciężkie elementy: Spawarki są bardzo ciężkie. Upadek obudowy, silnika czy prądnicy może spowodować poważne obrażenia. Zawsze zabezpieczajcie elementy i pracujcie na stabilnym podłożu.
- Ostre krawędzie i drzazgi: Metalowa obudowa i rdzenie mogą mieć ostre krawędzie. Używajcie grubych rękawic.
- Ryzyko porażenia prądem: Zawsze upewnijcie się, że spawarka jest całkowicie odłączona od sieci i nie ma w niej żadnych naładowanych kondensatorów.
- Opary z wypalania izolacji: Jeśli zdecydujecie się na wypalanie, pamiętajcie o ekstremalnej toksyczności dymu. Pracujcie na zewnątrz, z dala od ludzi i zwierząt, w masce z filtrem.
- Uszkodzenie miedzi: Niewłaściwe użycie narzędzi, np. szlifierki, może uszkodzić miedź, zmniejszając jej wartość na skupie. Starajcie się ciąć stal, a nie miedź.
- Brak odpowiednich narzędzi: Próba demontażu bez właściwych kluczy czy narzędzi do cięcia może prowadzić do frustracji, uszkodzenia sprzętu i niepotrzebnego wysiłku.
Kalkulacja zysku: Czy warto demontować spawarkę wirową dla miedzi?
Po całym wysiłku związanym z demontażem, naturalnie pojawia się pytanie: czy to się opłaca? Moim zdaniem, odpowiedź zależy od kilku czynników, ale potencjalny zysk może być naprawdę kuszący.
Jak sprawdzić aktualne ceny złomu miedzi w Twojej okolicy?
Kluczowym elementem kalkulacji jest aktualna cena złomu miedzi. Ceny te są zmienne i zależą od wielu czynników rynkowych, dlatego zawsze rekomenduję sprawdzenie ich tuż przed sprzedażą. Najlepszym sposobem jest:
- Kontakt telefoniczny ze skupami złomu: Zadzwońcie do kilku skupów w Waszej okolicy i zapytajcie o aktualne ceny miedzi (najlepiej "miedź milbera" lub "miedź niesortowana" w zależności od czystości Waszego surowca).
- Sprawdzenie cenników online: Niektóre skupy publikują swoje cenniki na stronach internetowych.
- Pamiętajcie: Ceny mogą się różnić w zależności od regionu i polityki danego skupu.
Przykładowe wyliczenie: Potencjalny zarobek na modelu EW-23u
Posłużmy się przykładem spawarki EW-23u, która, jak wiemy, zawiera około 40 kg miedzi. Załóżmy, że aktualna cena złomu miedzi w Waszej okolicy wynosi 25 zł za kilogram (jest to cena orientacyjna i może się znacznie różnić). W takim przypadku, potencjalny zarobek z samej miedzi wyniósłby:
40 kg * 25 zł/kg = 1000 zł
Jak widać, jest to kwota, która może być znacząca i z pewnością rekompensuje poświęcony czas i wysiłek. Pamiętajcie jednak, że jest to jedynie przykład, a rzeczywiste ceny i waga miedzi mogą się różnić.
Co z resztą materiałów? Wartość stalowej obudowy i innych metali
Nie zapominajmy, że spawarka wirowa to nie tylko miedź. Stalowa obudowa, rdzenie, wały i inne elementy również są wykonane z metali, które można sprzedać na złom. Choć wartość stali za kilogram jest znacznie niższa niż miedzi (zazwyczaj od kilkudziesięciu groszy do kilku złotych za kilogram), to przy wadze całej spawarki (która może wynosić nawet kilkaset kilogramów) może to być dodatkowe kilkadziesiąt, a nawet sto kilkadziesiąt złotych. Warto więc oddać na złom całą resztę, aby zmaksymalizować zysk.
Przeczytaj również: Co to jest synergia w spawarce? Spawaj łatwiej i lepiej!
Sprzedaż w całości vs. demontaż: Kiedy warto poświęcić czas na rozbiórkę?
Decyzja o sprzedaży całej spawarki na złom czy jej demontażu w celu odzyskania miedzi zależy od kilku czynników. Sprzedaż w całości jest oczywiście znacznie szybsza i mniej pracochłonna, ale zazwyczaj przynosi niższy zysk, ponieważ skupy płacą mniej za "mieszany" złom, a także często odliczają wagę niemetalowych elementów. Demontaż, choć czasochłonny i wymagający wysiłku fizycznego oraz narzędzi, niemal zawsze pozwala uzyskać znacznie wyższą kwotę, zwłaszcza przy wysokich cenach miedzi.
Moim zdaniem, jeśli macie czas, odpowiednie narzędzia i nie boicie się pracy fizycznej, demontaż jest zdecydowanie bardziej opłacalny. Jeśli jednak zależy Wam na szybkim pozbyciu się urządzenia i nie macie warunków do rozbiórki, sprzedaż w całości również jest opcją, choć mniej dochodową. Zawsze stawiajcie na bezpieczeństwo i realnie oceniajcie swoje możliwości.
