Spawanie aluminium TIG: Kompletny poradnik dla perfekcyjnej spoiny

metodą TIG to sztuka, która wymaga precyzji, cierpliwości i głębokiego zrozumienia materiału. Choć początkowo może wydawać się skomplikowane, opanowanie tej techniki otwiera drzwi do tworzenia trwałych i estetycznych połączeń. W tym kompleksowym poradniku przeprowadzę Cię przez wszystkie etapy od doboru sprzętu i przygotowania materiału, przez kluczowe ustawienia spawarki, aż po samą technikę spawania i unikanie najczęstszych błędów.

Spawanie aluminium TIG kluczowe zasady dla trwałej i estetycznej spoiny

• Absolutną podstawą jest spawanie prądem przemiennym (AC), niezbędnym do przebicia trudnotopliwej warstwy tlenku glinu.
• Kluczowe parametry AC to balans (20-35% na plusie dla czyszczenia) i częstotliwość (wyższa dla skupionego łuku, niższa dla grubych materiałów).
• Do spawania aluminium AC używaj elektrod wolframowych lantanowanych (złote) lub cerowych (szare) dla inwerterów, ostrzonych na półokrągło.
• Gaz osłonowy to czysty Argon (min. 99,995%), a do grubych elementów mieszanki z Helem.
• Krytyczne jest idealne przygotowanie materiału: odtłuszczanie i mechaniczne usunięcie tlenków szczotką ze stali nierdzewnej.
• Najczęstsze problemy to porowatość (spowodowana wilgocią) i zanieczyszczenie elektrody (wymaga natychmiastowego ucięcia i naostrzenia).

Spawanie aluminium TIG dlaczego to wyzwanie, które warto podjąć?

Spawanie aluminium metodą TIG jest powszechnie uznawane za jedno z bardziej wymagających zadań w świecie spawalnictwa. Aluminium to materiał o unikalnych właściwościach, które sprawiają, że jego łączenie jest prawdziwym testem umiejętności spawacza. Mimo to, satysfakcja z uzyskania idealnej, czystej i mocnej spoiny jest ogromna, a opanowanie tej techniki otwiera przed Tobą szerokie możliwości, zarówno w zastosowaniach profesjonalnych, jak i hobbystycznych.

Poznaj wroga: Tlenek glinu, czyli niewidzialna bariera, którą musisz pokonać

Największym wyzwaniem przy spawaniu aluminium jest wszechobecna warstwa tlenku glinu (Al₂O₃). To ona stanowi prawdziwą "niewidzialną barierę". Podczas gdy czyste aluminium topi się w stosunkowo niskiej temperaturze około 660°C, jego tlenek ma znacznie wyższą temperaturę topnienia, bo aż około 2072°C. Oznacza to, że zanim stopisz aluminium, musisz w jakiś sposób pozbyć się lub przebić tę oporną warstwę tlenku. Właśnie dlatego do spawania aluminium metodą TIG niezbędny jest prąd przemienny (AC). Składowa dodatnia prądu AC odpowiada za "czyszczenie" rozrywa i usuwa warstwę tlenków, przygotowując materiał do właściwego wtopienia, za które odpowiada składowa ujemna. Bez prądu AC spawanie aluminium byłoby praktycznie niemożliwe, a spoina byłaby pełna zanieczyszczeń i wad.

Przewodność cieplna aluminium: Dlaczego materiał "ucieka" z ciepłem i jak nad tym zapanować?

Kolejną unikalną cechą aluminium, która komplikuje proces spawania, jest jego bardzo wysoka przewodność cieplna. Aluminium błyskawicznie rozprasza ciepło, co oznacza, że energia z łuku spawalniczego jest szybko "odprowadzana" od jeziorka spawalniczego w głąb materiału. To zjawisko sprawia, że trudniej jest utrzymać stabilne jeziorko i uzyskać odpowiednie wtopienie, szczególnie na początku spawania. Wymaga to od spawacza precyzyjnej kontroli parametrów, takich jak amperaż i prędkość spawania, a także często stosowania podgrzewania wstępnego, zwłaszcza przy grubszych elementach, aby zminimalizować efekt "uciekania" ciepła.

Estetyka i wytrzymałość: Co zyskujesz, opanowując spawanie aluminium metodą TIG?

Mimo wyzwań, opanowanie spawania aluminium TIG przynosi mnóstwo korzyści. Przede wszystkim, pozwala na uzyskanie spoin o wyjątkowo wysokiej jakości. Są one nie tylko mocne i wytrzymałe, ale również niezwykle estetyczne, charakteryzując się gładką powierzchnią i regularnym rysunkiem. Precyzja, jaką oferuje metoda TIG, umożliwia łączenie nawet bardzo cienkich elementów i wykonywanie skomplikowanych konstrukcji, gdzie inne metody mogłyby być zbyt inwazyjne. To właśnie ta kombinacja wytrzymałości, precyzji i estetyki sprawia, że spawanie aluminium TIG jest tak cenione w wielu branżach, od motoryzacji i lotnictwa, po produkcję mebli i artystyczne projekty.

Niezbędny sprzęt i materiały do spawania aluminium TIG

Zanim przystąpisz do spawania aluminium, musisz upewnić się, że dysponujesz odpowiednim sprzętem i materiałami. W spawaniu TIG, a zwłaszcza aluminium, jakość i właściwy dobór każdego elementu zestawu mają kluczowe znaczenie dla końcowego rezultatu. Nie ma tu miejsca na kompromisy, jeśli zależy Ci na trwałej i estetycznej spoinie.

Spawarka TIG: Dlaczego funkcja AC to absolutny wymóg, a nie fanaberia?

Jak już wspomniałem, sercem zestawu do spawania aluminium TIG jest spawarka z funkcją prądu przemiennego (AC). To nie jest opcja, to absolutny wymóg. Bez prądu AC nie jesteś w stanie skutecznie spawać aluminium. Dlaczego? Ponieważ tylko prąd przemienny, dzięki swojej zmiennej polaryzacji, jest w stanie poradzić sobie z uporczywą warstwą tlenku glinu. Podczas cyklu AC, składowa dodatnia prądu (tzw. "czyszcząca") dosłownie rozbija i usuwa tlenki z powierzchni aluminium, przygotowując ją do wtopienia. Następnie składowa ujemna prądu (tzw. "wtopieniowa") zapewnia głębokie i stabilne wtopienie materiału. Spawarki inwertorowe AC/DC oferują dodatkowo zaawansowane funkcje, takie jak regulacja balansu i częstotliwości AC, które pozwalają na jeszcze precyzyjniejsze dostosowanie łuku do konkretnego zadania i uzyskanie perfekcyjnej spoiny.

Elektroda wolframowa: Jaki kolor wybrać do spawarki inwerterowej i jak prawidłowo ją naostrzyć?

Wybór odpowiedniej elektrody wolframowej jest równie ważny. Do spawania aluminium prądem AC w nowoczesnych spawarkach inwertorowych najczęściej polecam elektrody lantanowane (WL15, "złote") lub cerowe (WC20, "szare"). Oferują one doskonałą stabilność łuku, są trwałe i mniej obciążają spawarkę niż starsze elektrody torowane. Jeśli jednak pracujesz na starszej spawarce transformatorowej, możesz użyć elektrod zielonych (WP - czysty wolfram). Kluczowe jest również prawidłowe przygotowanie elektrody. Do spawania aluminium AC elektrodę ostrzymy na półokrągło, z zaokrąglonym czubkiem, a nie w ostry szpic, jak to robimy przy spawaniu stali nierdzewnej. Taki kształt końcówki zapewnia stabilny łuk i minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia jeziorka wolframem.

Butla z gazem: Czysty Argon czy mieszanka z helem? Ustawiamy idealny przepływ

Gaz osłonowy jest niewidzialnym, ale absolutnie kluczowym elementem procesu spawania TIG. Podstawowym i najczęściej stosowanym gazem do spawania aluminium jest czysty Argon (Ar) o czystości minimum 99,995% (Argon 4.5). To on chroni jeziorko spawalnicze, elektrodę i gorącą spoinę przed szkodliwym działaniem tlenu i azotu z powietrza. Typowy przepływ gazu, który ja stosuję, to 10-15 litrów na minutę, w zależności od średnicy dyszy ceramicznej i warunków otoczenia. W przypadku spawania bardzo grubych elementów aluminiowych (powyżej 6-8 mm), gdzie potrzebne jest głębsze wtopienie i większa energia łuku, warto rozważyć zastosowanie mieszanek Argonu z Helem (He). Hel ma wyższą przewodność cieplną, co przekłada się na gorętszy łuk i lepsze wtopienie, ale jest też droższy.

Druty spawalnicze AlSi5 kontra AlMg5: Który i do czego, aby spoina nie pękała?

Dobór drutu spawalniczego, czyli spoiwa, jest fundamentalny dla wytrzymałości i jakości spoiny. Na polskim rynku dominują dwa typy drutów do aluminium:

Zawsze upewnij się, że drut jest czysty i suchy. Wilgoć na drucie to jedna z głównych przyczyn porowatości spoiny!

Przygotowanie aluminium klucz do trwałej i estetycznej spoiny

Mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że prawidłowe przygotowanie materiału jest absolutnie krytyczne dla jakości spoiny aluminium. W spawaniu aluminium TIG to właśnie ten etap często decyduje o sukcesie lub porażce. Zaniedbanie któregokolwiek z poniższych kroków niemal gwarantuje problemy, takie jak porowatość, zanieczyszczenia czy brak wtopienia. Pamiętaj, że aluminium nie wybacza niedokładności!

Krok 1: Chemiczne odtłuszczanie Twój pierwszy i najważniejszy obowiązek

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest dokładne chemiczne odtłuszczenie aluminium. Powierzchnia materiału, nawet jeśli wygląda na czystą, może być pokryta niewidzialną warstwą olejów, smarów, kurzu czy innych zanieczyszczeń. Te zanieczyszczenia, pod wpływem wysokiej temperatury łuku, będą parować i przedostawać się do jeziorka spawalniczego, prowadząc do porowatości i osłabienia spoiny. Do odtłuszczania zalecam użycie acetonu, izopropanolu lub specjalnych, dedykowanych odtłuszczaczy. Pamiętaj, aby zawsze używać czystych szmatek i zmieniać je często. Odtłuszczaj obszar spawania oraz drut spawalniczy, a następnie pozwól, aby rozpuszczalnik całkowicie odparował.

Krok 2: Mechaniczne usuwanie tlenków sekret błyszczącej spoiny (szczotka nierdzewna w dłoń! )

Po odtłuszczeniu, tuż przed samym spawaniem, musisz mechanicznie usunąć warstwę tlenków. Jak już wiesz, tlenek glinu ma znacznie wyższą temperaturę topnienia niż samo aluminium. Jeśli go nie usuniesz, będziesz próbował spawać przez "skorupę", co uniemożliwi prawidłowe wtopienie. Do tego celu koniecznie użyj dedykowanej szczotki ze stali nierdzewnej, przeznaczonej wyłącznie do aluminium. Dlaczego to tak ważne? Ponieważ użycie szczotki, która wcześniej miała kontakt ze stalą, spowoduje wprowadzenie cząstek żelaza do aluminium, co doprowadzi do zanieczyszczeń i korozji. Szlifowanie jest mniej zalecane, ponieważ tarcza szlifierska może "wetrzeć" tlenki głębiej w materiał, zamiast je usunąć. Szczotkuj energicznie, aby uzyskać jasną, błyszczącą powierzchnię.

Krok 3: Ukosowanie grubszych krawędzi kiedy i jak to robić?

W przypadku spawania grubszych elementów aluminiowych, zazwyczaj o grubości powyżej 3-4 mm, konieczne jest ukosowanie krawędzi. Ukosowanie tworzy rowek spawalniczy, który umożliwia pełne przetopienie materiału i zapewnia odpowiednią ilość miejsca na dodanie spoiwa. Bez ukosowania, przy grubszych elementach, niemożliwe byłoby uzyskanie pełnego wtopienia, co skutkowałoby słabą i wadliwą spoiną. Kąt ukosowania zależy od grubości materiału i typu połączenia, ale zazwyczaj wynosi od 30 do 45 stopni na każdą krawędź, tworząc rowek w kształcie litery V lub X.

Ustawienia spawarki TIG AC opanuj kluczowe parametry

Zrozumienie i prawidłowe ustawienie parametrów spawarki TIG AC to absolutna podstawa. To właśnie te ustawienia pozwalają na precyzyjną kontrolę nad łukiem i jeziorkiem spawalniczym, a co za tym idzie na osiągnięcie pożądanej jakości i estetyki spoiny. Nie bój się eksperymentować, ale zawsze z rozwagą i na próbkach.

Balans AC (%): Znajdź złoty środek między agresywnym czyszczeniem a głębokim wtopieniem

Parametr Balans AC to jeden z najważniejszych regulatorów przy spawaniu aluminium. Określa on stosunek czasu trwania polaryzacji dodatniej (czyszczącej) do ujemnej (wtopieniowej) w cyklu prądu przemiennego. Zazwyczaj ustawia się go w zakresie 20-35% na plusie dla czyszczenia. Co to oznacza w praktyce?

• Wyższy balans (np. 50% i więcej): Zwiększa efekt czyszczący, co jest przydatne przy bardzo zabrudzonym materiale, ale jednocześnie powoduje nadmierne nagrzewanie elektrody, jej szybkie zużycie i szeroką, płytką spoinę. Łuk staje się mniej skupiony.
• Niższy balans (np. 10-20%): Zapewnia głębsze wtopienie, ale kosztem słabszego czyszczenia. Może to skutkować "brudną" spoiną z widocznymi tlenkami.

Moim zdaniem, znalezienie złotego środka, który zapewni wystarczające czyszczenie przy jednoczesnym dobrym wtopieniu, jest kluczowe. Często zaczynam od około 25-30% i koryguję w zależności od czystości materiału i pożądanego kształtu spoiny.

Częstotliwość AC (Hz): Jak jej regulacja wpływa na skupienie łuku i precyzję pracy?

Częstotliwość AC to kolejny parametr, który ma ogromny wpływ na kształt i stabilność łuku spawalniczego. W nowoczesnych spawarkach inwertorowych możesz regulować ją w zakresie od 20 do nawet 250 Hz.

• Wyższa częstotliwość (100-200 Hz): Skutkuje węższym, bardziej skupionym i stabilnym łukiem. Jest to idealne rozwiązanie do spawania cienkich blach, precyzyjnych połączeń krawędziowych oraz w pachwinach, gdzie potrzebna jest duża kontrola i minimalna strefa wpływu ciepła.
• Niższa częstotliwość (20-80 Hz): Daje szerszy łuk, co jest korzystne przy spawaniu grubszych materiałów, gdzie potrzebne jest szersze rozprowadzenie ciepła i większa objętość jeziorka spawalniczego.

Możliwość regulacji częstotliwości AC to potężne narzędzie, które pozwala mi dostosować charakterystykę łuku do konkretnego zadania, co znacząco zwiększa precyzję i jakość spawania.

Amperaż: Prosta zasada doboru prądu do grubości materiału

Dobór natężenia prądu, czyli amperażu, jest stosunkowo prosty i zależy głównie od grubości spawanego materiału. Ogólna zasada, którą stosuję, to około 30-40 amperów na 1 mm grubości aluminium. Oczywiście, jest to punkt wyjścia, który trzeba skorygować w zależności od wielu czynników, takich jak:

• Rodzaj połączenia (doczołowe, pachwinowe)
• Prędkość spawania
• Rodzaj drutu spawalniczego
• Wymagane wtopienie
• Podgrzewanie wstępne

Zawsze zaczynam od niższych wartości i stopniowo zwiększam amperaż, obserwując jeziorko spawalnicze i reakcję materiału. Pamiętaj, że aluminium wymaga dużo ciepła na początku, ale po rozgrzaniu materiału, możesz często zmniejszyć prąd, aby uniknąć przegrzania.

Pre-gas i Post-gas: Dlaczego te kilka sekund gazu chroni spoinę przed katastrofą?

Parametry Pre-gas (wstępny wypływ gazu) i Post-gas (końcowy wypływ gazu) to często niedoceniane, a niezwykle ważne ustawienia. To te "kilka sekund gazu" chroni Twoją spoinę i elektrodę przed katastrofą.

• Pre-gas: Zapewnia wypływ gazu osłonowego na kilka sekund przed zajarzeniem łuku. Dzięki temu obszar spawania jest już chroniony atmosferą ochronną, zanim pojawi się gorące jeziorko. Zapobiega to utlenieniu materiału bazowego i elektrody w początkowej fazie spawania. Zazwyczaj ustawiam go na 0.5-1 sekundę.
• Post-gas: Jest to wypływ gazu osłonowego po zgaszeniu łuku. Chroni on gorącą spoinę i elektrodę wolframową przed utlenieniem w trakcie stygnięcia. Aluminium jest bardzo reaktywne w wysokich temperaturach, dlatego odpowiednio długi czas Post-gas (zazwyczaj 5-10 sekund, a nawet więcej przy grubych elementach) jest kluczowy dla uzyskania czystej i mocnej spoiny. Zbyt krótki Post-gas to niemal pewność, że spoina będzie matowa, porowata i osłabiona.

Nigdy nie lekceważ tych ustawień to one są Twoimi strażnikami jakości.

Technika spawania aluminium TIG od jeziorka do perfekcyjnej spoiny

Opanowanie prawidłowej techniki spawania aluminium TIG to esencja. Nawet najlepszy sprzęt i idealne parametry nie zastąpią umiejętności prowadzenia palnika i drutu. To tutaj liczy się "czucie" materiału i precyzja ruchów, które z czasem stają się intuicyjne.

Formowanie jeziorka spawalniczego: Jak rozpoznać idealny moment na dodanie spoiwa?

Pierwszym krokiem jest prawidłowe zajarzenie łuku i uformowanie stabilnego jeziorka spawalniczego.

1. Zajarzenie łuku: Użyj funkcji HF (High Frequency) w spawarce, aby zajarzyć łuk bez dotykania elektrody do materiału. Utrzymuj elektrodę w odległości około 2-3 mm od powierzchni.
2. Formowanie jeziorka: Skup łuk na punkcie początkowym. Zobaczysz, jak aluminium zaczyna się topić, tworząc lśniące, płynne jeziorko. Na tym etapie, dzięki prądowi AC, zauważysz również efekt "czyszczenia" wokół jeziorka pojawi się jasna, błyszcząca strefa, a ciemne tlenki zostaną usunięte.
3. Idealny moment na dodanie spoiwa: Rozpoznasz go, gdy jeziorko będzie stabilne, lśniące i odpowiednio szerokie. Drut spawalniczy dodawaj do przedniej części jeziorka, pod kątem, tak aby nie dotykać nim elektrody. Pamiętaj, aby drut zawsze znajdował się w strefie ochronnej gazu osłonowego, aby uniknąć jego utlenienia.

Początkowo może to wymagać kilku prób, ale z czasem nauczysz się rozpoznawać ten "idealny moment".

Geometria sukcesu: Optymalny kąt nachylenia palnika i drutu

Prawidłowe kąty nachylenia palnika i drutu spawalniczego są kluczowe dla kontroli nad jeziorkiem, zapewnienia odpowiedniego wtopienia i skutecznej ochrony gazowej.

• Kąt nachylenia palnika TIG: Zazwyczaj utrzymuję palnik pod kątem 70-80 stopni do powierzchni spawanej, lekko pochylony w kierunku spawania (technika pchania). Taki kąt zapewnia optymalne skupienie łuku i efektywną ochronę jeziorka gazem osłonowym.
• Kąt nachylenia drutu spawalniczego: Drut dodaję do jeziorka pod kątem około 15-20 stopni do powierzchni, niemal równolegle do niej. Ważne jest, aby drut był wprowadzany do jeziorka płynnie i bez gwałtownych ruchów, zawsze w strefie ochronnej gazu.

Zachowanie tych kątów pozwala mi na precyzyjną kontrolę nad procesem i minimalizuje ryzyko wad spoiny.

Technika pchania (pchająca) jedyny słuszny kierunek przy spawaniu TIG

W spawaniu TIG, a zwłaszcza aluminium, technika "pchania" (pchająca) jest zdecydowanie preferowaną metodą. Oznacza to, że palnik jest prowadzony w taki sposób, że łuk "pcha" jeziorko spawalnicze przed sobą.

• Zalety techniki pchania:
  • Lepsza ochrona gazowa: Gaz osłonowy efektywniej chroni jeziorko spawalnicze, które jest "przed" palnikiem.
  • Lepsza widoczność jeziorka: Spawacz ma lepszy widok na formujące się jeziorko i może precyzyjniej kontrolować jego kształt i rozmiar.
  • Mniejsze ryzyko zanieczyszczeń: Ewentualne zanieczyszczenia z powierzchni materiału są "pchane" przed jeziorkiem, zmniejszając ryzyko ich wtopienia w spoinę.

Unikaj techniki "ciągnięcia", która jest typowa dla spawania elektrodą otuloną, ponieważ w TIG może prowadzić do gorszej ochrony gazowej i większej liczby wad.

Jak kontrolować ciepło? Technika pulsacyjna i metody unikania odkształceń

Kontrola ciepła jest niezwykle ważna, zwłaszcza przy spawaniu cienkich blach aluminiowych, które są podatne na odkształcenia. Jedną z najskuteczniejszych metod jest spawanie pulsacyjne (Pulse TIG).

• Pulse TIG: Spawarka generuje prąd o zmiennym natężeniu cyklicznie przełącza się między prądem bazowym (niższym) a prądem szczytowym (wyższym).
  • Zalety: Pozwala na precyzyjne dozowanie energii, minimalizuje nagrzewanie całego elementu, co redukuje odkształcenia. Ułatwia również kontrolę nad jeziorkiem, szczególnie w trudnych pozycjach.
  • Zastosowanie: Idealne do cienkich materiałów, spawania krawędzi, a także do uzyskiwania estetycznych, "łuskowatych" spoin.

Inne metody unikania odkształceń to szybkie spawanie (aby zminimalizować czas ekspozycji na ciepło), stosowanie uchwytów i zacisków, a także, w niektórych przypadkach, podgrzewanie wstępne lub spawanie w dwóch etapach z chłodzeniem między nimi.

Unikaj pułapek najczęstsze błędy przy spawaniu aluminium TIG i jak je naprawić

Każdy spawacz, nawet ten z wieloletnim doświadczeniem, popełnia błędy. Kluczem do rozwoju jest jednak umiejętność ich diagnozowania i wyciągania wniosków. Poniżej przedstawiam najczęstsze pułapki, na które możesz natrafić podczas spawania aluminium TIG, oraz sposoby, jak sobie z nimi radzić.

Problem nr 1: Porowatość spoiny skąd te dziurki i jak zapewnić "szczelność"?

Porowatość spoiny, czyli pojawienie się małych dziurek i pęcherzyków gazu w spoinie, to jeden z najczęstszych i najbardziej frustrujących problemów przy spawaniu aluminium. Główną przyczyną jest wodór, który pochodzi z wilgoci. Aluminium w stanie ciekłym bardzo łatwo absorbuje wodór, który podczas krzepnięcia spoiny nie ma gdzie uciec i tworzy pęcherzyki.

• Główne źródła wodoru (wilgoci):
  • Niewystarczająco oczyszczony materiał (tlenki, oleje, smary, wilgoć z powietrza).
  • Wilgotny drut spawalniczy.
  • Zanieczyszczony gaz osłonowy (rzadziej, ale możliwe).
  • Zbyt krótki czas Post-gas, który nie chroni wystarczająco długo stygnącej spoiny.
• Jak zapewnić "szczelność"?
  • Idealne czyszczenie i suszenie materiału: To absolutna podstawa. Odtłuszczaj acetonem/izopropanolem i usuwaj tlenki tuż przed spawaniem.
  • Czysty i suchy drut: Przechowuj drut w suchym miejscu i zawsze go odtłuszczaj.
  • Prawidłowy przepływ i czas Post-gas: Upewnij się, że gaz osłonowy jest czysty, a jego przepływ i czas Post-gas są wystarczające do ochrony spoiny aż do jej ostygnięcia.

Pamiętaj, że porowatość osłabia spoinę i może prowadzić do pęknięć.

Problem nr 2: Zanieczyszczenie elektrody wolframem co robić, gdy końcówka "utonie" w jeziorku?

Zanieczyszczenie elektrody wolframowej to kolejny częsty błąd. Dzieje się tak, gdy końcówka elektrody dotknie jeziorka spawalniczego lub gdy spawasz na brudnym materiale, a cząsteczki zanieczyszczeń przeniosą się na elektrodę. Zanieczyszczona elektroda natychmiast zaczyna niestabilnie prowadzić łuk, "strzelać" i zanieczyszczać spoinę wolframem, co jest niedopuszczalne.

• Co robić?
  • Natychmiast przerwij spawanie.
  • Utnij zanieczyszczoną część elektrody.
  • Naostrz elektrodę ponownie na półokrągło, upewniając się, że nie ma śladów zanieczyszczenia.
  • Jeśli problem powtarza się, sprawdź czystość materiału i technikę prowadzenia palnika.

To prosta zasada: zanieczyszczona elektroda = przerwa w pracy i ponowne ostrzenie.

Problem nr 3: Pęknięcia gorące dlaczego spoina pęka tuż po spawaniu i jak temu zaradzić?

Pęknięcia gorące to zjawisko, w którym spoina pęka tuż po spawaniu, gdy materiał jest jeszcze gorący lub stygnie. Jest to szczególnie problematyczne przy spawaniu niektórych stopów aluminium.

• Przyczyny:
  • Skład stopu aluminium: Niektóre stopy są bardziej podatne na pęknięcia gorące ze względu na swój skład chemiczny.
  • Szybkie chłodzenie: Zbyt szybkie chłodzenie spoiny może prowadzić do powstawania naprężeń, które powodują pęknięcia.
  • Niewłaściwy dobór drutu spawalniczego: Drut, który nie jest kompatybilny ze stopem bazowym, może zwiększać ryzyko pęknięć.
• Sposoby zapobiegania:
  • Dobór odpowiedniego drutu spawalniczego: Na przykład, drut AlSi5 (4043) z dodatkiem krzemu jest mniej podatny na pęknięcia gorące niż AlMg5. Krzem obniża temperaturę krzepnięcia i zwiększa lejność, co pomaga uniknąć pęknięć.
  • Podgrzewanie wstępne: Zmniejsza różnicę temperatur i spowalnia chłodzenie.
  • Wolniejsze chłodzenie spoiny: Unikaj gwałtownego chłodzenia.
  • Właściwa geometria spoiny: Zapewnienie odpowiedniej grubości i kształtu spoiny może pomóc w rozłożeniu naprężeń.

To złożony problem, który często wymaga doświadczenia i znajomości metalurgii.

Problem nr 4: Brak wtopienia lub podtopienia analiza wyglądu spoiny i korekta parametrów

Brak wtopienia (gdy spoina nie łączy się z materiałem bazowym) lub podtopienia (gdy materiał bazowy jest nadmiernie wytopiony, tworząc rowek wzdłuż krawędzi spoiny) to typowe wady, które osłabiają połączenie.

• Brak wtopienia:
  • Przyczyny: Zbyt niskie natężenie prądu (amperaż), zbyt duża prędkość spawania, niewłaściwe przygotowanie krawędzi (brak ukosowania), brudny materiał.
  • Korekta: Zwiększ prąd, zmniejsz prędkość spawania, upewnij się, że krawędzie są prawidłowo przygotowane i czyste.
• Podtopienia:
  • Przyczyny: Zbyt wysokie natężenie prądu, zbyt wolna prędkość spawania, niewłaściwy kąt palnika.
  • Korekta: Zmniejsz prąd, zwiększ prędkość spawania, skoryguj kąt palnika, aby energia łuku była równomiernie rozprowadzana.

Analizuj wygląd spoiny jej szerokość, wysokość i regularność aby szybko zidentyfikować problem i skorygować parametry.

Bezpieczeństwo spawania aluminium TIG chroń siebie i swoje zdrowie

Na koniec, ale nie mniej ważne, jest bezpieczeństwo. Spawanie aluminium metodą TIG, choć wydaje się czyste i precyzyjne, wiąże się z pewnymi specyficznymi zagrożeniami, które musimy traktować z najwyższą powagą. Moje doświadczenie uczy, że zdrowie jest najważniejsze, dlatego zawsze przestrzegam zasad BHP.

Niewidzialne zagrożenie: Ozon i szkodliwe opary dlaczego wentylacja jest krytyczna?

Spawanie aluminium generuje intensywne promieniowanie UV, które w kontakcie z tlenem w powietrzu produkuje ozon (O₃). Ozon jest gazem drażniącym, szkodliwym dla dróg oddechowych, a jego długotrwałe wdychanie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Dodatkowo, podczas spawania aluminium, zwłaszcza stopów zawierających magnez czy miedź, mogą wydzielać się inne szkodliwe opary i pyły.

• Dlaczego wentylacja jest krytyczna?
  • Aby skutecznie usunąć ozon i szkodliwe opary z miejsca pracy.
  • Konieczne jest zapewnienie bardzo dobrej wentylacji najlepiej poprzez systemy odciągu dymów spawalniczych bezpośrednio przy źródle emisji lub efektywną wentylację ogólną pomieszczenia.
  • Nigdy nie spawaj aluminium w zamkniętych, niewentylowanych pomieszczeniach.

To niewidzialne zagrożenie, ale jego skutki mogą być bardzo realne. Chroń swoje płuca!

Przeczytaj również: Spawarka inwertorowa MMA: Jak spawać? Mój poradnik dla początkujących

Ochrona wzroku i skóry: Jak dobrać przyłbicę i ubiór do intensywnego łuku AC?

Łuk spawalniczy TIG, szczególnie przy spawaniu aluminium prądem AC, jest niezwykle intensywny i emituje silne promieniowanie UV. Ekspozycja na to promieniowanie bez odpowiedniej ochrony może prowadzić do poważnych poparzeń skóry (tzw. "spawacza") oraz uszkodzeń oczu (np. zapalenie spojówek, zaćma).

• Ochrona wzroku:
  • Używaj przyłbicy spawalniczej z automatycznym filtrem zaciemniającym o odpowiednim stopniu ochrony. Do spawania aluminium TIG AC zalecam filtr o zaciemnieniu minimum DIN 10-13. Upewnij się, że przyłbica jest w pełni sprawna i dobrze dopasowana.
  • Nigdy nie patrz na łuk bez ochrony!
• Ochrona skóry:
  • Noś pełne ubranie ochronne długie rękawy, długie spodnie wykonane z materiałów trudnopalnych.
  • Używaj rękawic spawalniczych TIG, które zapewniają zręczność, ale jednocześnie chronią przed promieniowaniem i ciepłem.
  • Zawsze zakrywaj całe ciało, aby uniknąć poparzeń słonecznych.

Pamiętaj, że promieniowanie UV odbija się od jasnych powierzchni, więc chroń się kompleksowo.